اگر به دنبال خریداران صیفیجات در عراق هستید کافیست در گوگل سرچ کنید: شرکت تسهیل تجارت و از طریق شماره های موجود در وبسایت با ما تماس بگیرید تا همکاران ما لیست خریداران و تاجران صیفیجات را به رایگان در اختیارتان قرار دهند.
بازار صیفیجات در عراق چقدر تقاضا دارد؟
بازار صیفیجات در عراق یکی از پرتقاضاترین بخشهای بازار محصولات کشاورزی است. سبک غذایی مردم عراق به گونهای است که استفاده از صیفیجاتی مانند گوجهفرنگی، خیار، بادمجان، فلفل دلمهای، کدو و پیاز در اکثر غذاهای روزمره رایج است؛ از خورشها و کبابها گرفته تا سالاد و فستفود. همین الگوی مصرف باعث شده تقاضا برای صیفیجات در تمام طول سال پایدار و مداوم باشد، نه فقط فصلی و مقطعی.
از طرف دیگر، به دلیل شرایط آبوهوایی گرم و کمبود منابع آبی، تولید داخلی عراق در بسیاری از ماههای سال پاسخگوی نیاز بازار نیست. به همین دلیل، بخش قابل توجهی از صیفیجات مورد نیاز این کشور از طریق واردات، بهویژه از ایران، تأمین میشود. شهرهای پرجمعیت مانند بغداد، بصره، نجف و کربلا با داشتن هتلها، رستورانها و زائران فراوان، بالاترین مصرف صیفیجات را دارند.
افزایش جمعیت، رشد رستورانها و فستفودها، توسعه بازارهای میادین ترهبار و تقاضای بالا برای محصول تازه و باکیفیت باعث شده بازار صیفیجات در عراق یک بازار پرتحرك، مصرفی و رو به رشد باشد. به همین دلیل، این حوزه برای کشاورزان، صادرکنندگان و تجار ایرانی یک فرصت جدی اقتصادی محسوب میشود.
چه کسانی خریداران اصلی صیفیجات در عراق هستند؟
خریداران صیفیجات در عراق فقط خانوارها نیستند؛ طیف گستردهای از مصرفکنندگان خرد و عمده را شامل میشوند. بخش بزرگی از تقاضا مربوط به رستورانها، هتلها و مراکز پذیرایی است که به دلیل تعداد بالای مشتری و سرو انواع غذاهای مبتنی بر گوجهفرنگی، خیار، بادمجان و فلفل، به خرید روزانه و عمده صیفیجات تازه نیاز دارند. همچنین میادین ترهبار و عمدهفروشان از مهمترین خریداران هستند که محصولات را از مرز یا تولیدکننده دریافت کرده و در سطح شهرهای مختلف توزیع میکنند.
در کنار اینها، سوپرمارکتها، فروشگاههای زنجیرهای و سبزیفروشیها نقش پل ارتباطی میان تولیدکننده و مصرفکننده نهایی را دارند و بهصورت مستمر اقدام به خرید میکنند. پیمانکاران تغذیه زائران در نجف و کربلا، موکبها و آشپزخانههای صنعتی نیز از خریداران عمده محسوب میشوند، زیرا در ایام زیارتی حجم بسیار بالایی از غذا تهیه میشود. نهایتاً خانوارهای عراقی نیز به دلیل مصرف روزانه در آشپزی خانگی، بزرگترین جمعیت مصرفکننده را تشکیل میدهند.
ترکیب این گروهها باعث میشود بازار صیفیجات در عراق فقط مصرفی نباشد، بلکه عمدهمحور و پیوسته باشد؛ یعنی تقاضا همیشگی است و بهویژه در شهرهای زیارتی و پرجمعیت در بالاترین سطح قرار دارد.
کدام صیفیجات بیشترین مصرف را در عراق دارند؟
الگوی غذایی مردم عراق بر پایه مصرف زیاد صیفیجات تازه شکل گرفته است. در بیشتر غذاهای عراقی مانند تمنالبامیة، قورمه بادمجان، انواع خوراک گوشت و مرغ، مندی و غذاهای تنوری، صیفیجات نقش اصلی را بازی میکنند. به همین دلیل، محصولاتی مانند گوجهفرنگی، خیار، بادمجان، فلفل دلمهای، کدو و پیاز تقریباً در تمام سال تقاضای بالا دارند. استفاده گسترده در رستورانها، هتلها، موکبها و آشپزخانههای صنعتی باعث میشود مصرف این اقلام فقط خانگی نباشد، بلکه عمدهمحور و پروژهای نیز باشد. همچنین به دلیل گرمای هوا، مردم عراق ترجیح میدهند محصولات تازه و آبدار مصرف کنند و همین موضوع سرعت گردش کالا و میزان خرید را افزایش میدهد.
در جدول زیر، مهمترین صیفیجات پرمصرف در عراق همراه با کاربردهای رایج هرکدام آورده شده است:
| نام صیفیجات | کاربرد و میزان مصرف در عراق |
| گوجهفرنگی | بیشترین مصرف؛ استفاده در بیشتر غذاها، سسها و خوراکها |
| خیار | مصرف بالا در سالاد، دسر لبنی و تازهخوری روزانه |
| بادمجان | پرمصرف در غذاهای سنتی مانند خوراکها و غذاهای تنوری |
| فلفل دلمهای | استفاده در پختوپز رستورانی و فستفودها |
| کدو سبز | کاربرد در خوراکهای خانگی و رژیمی |
| پیاز | ماده پایه در تمام غذاها و آشپزی صنعتی |
| سیبزمینی نو | مصرف گسترده در خانهها و فستفودها |
| گوجهسبز و بامیه | مصرف فصلی ولی محبوب در غذاهای محلی |
| گوجهفرنگی گلخانهای | مصرف در فصلهای کمتولید برای ثابت ماندن بازار |
| سبزیجات برگی (نعناع، ریحان) | همراه غذا و سالاد، مصرف بالا در شهرهای مذهبی |
جمعبندی کوتاه: گوجهفرنگی، خیار و بادمجان سه ستون اصلی مصرف صیفیجات در عراق هستند و پس از آنها پیاز، فلفل و کدو بیشترین سهم بازار را دارند، بهخصوص در شهرهای پرجمعیت و زیارتی.
شهرها و استانهای پرمصرف صیفیجات در عراق
مصرف صیفیجات در سراسر عراق بالاست، اما در برخی شهرها به دلیل جمعیت بیشتر، حضور زائران و تراکم رستورانها و هتلها، تقاضا به مراتب بالاتر است. بغداد بهعنوان پرجمعیتترین شهر عراق، بزرگترین بازار مصرف صیفیجات به شمار میرود. حجم بالای رستورانها، مراکز توزیع، هتلها و خانوارهای شهری باعث میشود خرید روزانه گوجهفرنگی، خیار، پیاز، بادمجان و فلفل در این شهر بسیار زیاد باشد.
نجف و کربلا به دلیل میزبانی میلیونها زائر در طول سال و فعالیت موکبها و آشپزخانههای بزرگ، از اصلیترین مراکز مصرف صیفیجات تازه محسوب میشوند. در ایام زیارتی، حجم خرید صیفیجات در این شهرها چند برابر روزهای عادی میشود. بصره نیز بهعنوان بندر تجاری و شهر صنعتی، هم جمعیت بالایی دارد و هم بخش مهمی از واردات و توزیع صیفیجات را مدیریت میکند، بنابراین مصرف و گردش کالا در آن زیاد است.
در اقلیم کردستان عراق، شهرهای اربیل و سلیمانیه با سبک زندگی شهری و رشد رستورانها و هتلها، بازار پویایی برای صیفیجات ایجاد کردهاند. علاوه بر این، استانهای کشاورزیتر مانند دیاله و نینوا همزمان هم تولیدکننده و هم مصرفکننده بزرگ محسوب میشوند.
بهطور خلاصه، شهرهای بغداد، نجف، کربلا، بصره، اربیل و سلیمانیه قلب تپنده مصرف صیفیجات در عراق هستند و هر تجاری که این مراکز مصرف را درست شناسایی کند، شبکه فروش موفقتری در بازار عراق خواهد داشت.
نیاز رستورانها و هتلهای عراق به صیفیجات تازه
رستورانها و هتلهای عراق بزرگترین مصرفکنندگان صیفیجات تازه در این کشور هستند. منوی غذایی بخش زیادی از رستورانهای عراقی بر پایه غذاهایی مانند کباب، خوراکهای گوشتی، برنجهای طعمدار و انواع خورشهاست که تقریباً همه آنها به گوجهفرنگی، پیاز، فلفل، بادمجان و خیار نیاز دارند. سالادهای تازه، تزئین غذا و سرو مخلفات کنار غذا نیز بدون صیفیجات امکانپذیر نیست؛ به همین دلیل این مراکز مجبورند هر روز یا حتی چند نوبت در روز خرید تازه انجام دهند.
در شهرهای زیارتی مانند نجف و کربلا و همچنین بغداد و بصره، حجم بالای مسافر و زائر باعث میشود آشپزخانههای صنعتی، هتلها و رستورانهای بزرگ به صورت عمده و مداوم صیفیجات تهیه کنند. کیفیت برای آنها مهم است، اما مهمتر از آن تازگی و ماندگاری محصول است؛ به همین دلیل به دنبال بار درجهیک، سورتشده و بستهبندی مناسب هستند. در ایام خاص مثل اربعین، رمضان و تعطیلات مذهبی، میزان مصرف این مراکز چند برابر میشود و بازار صیفیجات به اوج میرسد.
به طور کلی، فعالیت گسترده رستورانها و هتلها در عراق باعث شده تقاضای صیفیجات فقط خانگی نباشد، بلکه به یک بازار بزرگ حرفهای و پیوسته تبدیل شود که فرصت مهمی برای تولیدکنندگان و صادرکنندگان ایجاد میکند.
نقش عمدهفروشان و میدانهای ترهبار عراق در خرید صیفیجات
عمدهفروشان و میدانهای ترهبار ستون فقرات بازار صیفیجات عراق هستند. بیشتر حجم سبزی و صیفی که وارد شهرها میشود، ابتدا به این میادین میرسد و سپس میان خردهفروشیها، رستورانها، هتلها و سوپرمارکتها توزیع میشود. در واقع این مراکز، نقطه اتصال صادراتکنندگان، کشاورزان و مصرفکنندگان نهایی به شمار میآیند. بارهای وارداتی از مرزها یا بنادر، معمولاً مستقیماً به میدانهای ترهبار بزرگ مانند بغداد، بصره، نجف و اربیل منتقل میشوند و در آنجا بین عمدهفروشان و دستفروشان معامله میگردند.
نقش دوم این میادین، تنظیم قیمت و عرضه است. قیمت روز صیفیجات در عراق اغلب براساس معاملات همین بازارها تعیین میشود؛ زمانی که عرضه زیاد باشد، قیمت کاهش مییابد و در دورههای کمبود یا فصلهای گرم، قیمتها افزایش پیدا میکند. عمدهفروشان همچنین نقش مهمی در سورتینگ، درجهبندی و بستهبندی مجدد دارند تا محصول متناسب با نوع مشتری (هتل، رستوران، سوپرمارکت یا بازار محلی) آماده شود.
از نظر سرعت گردش کالا نیز، میدانهای ترهبار حیاتیاند. صیفیجات فسادپذیرند و اگر سریع توزیع نشوند، زیان اقتصادی سنگینی ایجاد میشود. شبکه عمدهفروشان با کامیون، نیسان و وانت، این توزیع سریع را ممکن میکند و محصول در کوتاهترین زمان از مرز یا مزرعه به سفره مصرفکننده میرسد. به زبان ساده، اگر صیفیجات خون بازار باشند، عمدهفروشان و میادین ترهبار رگهایی هستند که آن را در سراسر عراق به جریان میاندازند.
فرصتهای صادرات صیفیجات ایران به عراق
بازار عراق برای صیفیجات ایرانی یک فرصت واقعی و قابل لمس است، نه یک رؤیای روی کاغذ. نزدیکی جغرافیایی، هزینه پایین حملونقل، مرزهای زمینی متعدد و شباهت ذائقه غذایی مردم دو کشور باعث شده صیفیجات ایران در عراق بهسرعت فروش برود. از طرف دیگر، به دلیل گرمای هوا و محدودیت منابع آب، تولید داخلی عراق در بسیاری از ماههای سال پاسخگوی مصرف نیست و همین کمبود، فضای بزرگی برای واردات ایجاد کرده است. گوجهفرنگی، خیار، بادمجان، فلفل، کدو و پیاز از مهمترین محصولاتی هستند که همواره در لیست خرید تجار عراقی قرار دارند.
برتری دیگر ایران، تنوع اقلیمی و تولید چهار فصل است. ایران میتواند در زمانی که عراق با افت تولید مواجه است، محصول تازه و صادراتی عرضه کند. همچنین مسیرهای مرزی مثل مهران، شلمچه، تمرچین و پرویزخان امکان ارسال سریع و روزانه را فراهم میکنند؛ موضوعی که برای کالای فسادپذیری مثل صیفیجات حیاتی است. هزینه حمل کوتاهتر یعنی قیمت نهایی رقابتیتر و شانس فروش بیشتر در بازار.
فرصت مهم بعدی، بستهبندی حرفهای و سورتینگ است. هر جا محصول سالم، تمیز و درجهبندیشده ارائه شود، رستورانها، هتلها و سوپرمارکتهای عراقی ترجیح میدهند همان را انتخاب کنند. ایجاد قراردادهای بلندمدت با عمدهفروشان عراقی، حضور در میدانهای ترهبار بزرگ و تأمین مستمر میتواند صادرات صیفیجات ایرانی را از حالت مقطعی به بازار پایدار و همیشگی تبدیل کند.
استانداردها و مجوزهای لازم برای صادرات صیفیجات به عراق
صادرات صیفیجات به عراق بدون رعایت استانداردها و دریافت مجوزهای لازم عملاً امکانپذیر نیست، زیرا این محصولات فاسدشدنی هستند و حساسیت بهداشتی بالایی دارند. اولین شرط ورود به بازار عراق، تطابق کیفیت محصول با استانداردهای بهداشتی این کشور است. صیفیجات باید عاری از آلودگیهای میکروبی، سموم و بقایای آفتکشها بوده و از نظر ظاهری سالم، تازه، بدون لهیدگی و قارچزدگی باشند. همچنین درجهبندی (سورتینگ)، یکنواختی اندازه و تازهبرداشت بودن محصول نقش مهمی در پذیرش آن در مرز دارد.
برای صادرات رسمی، دریافت مدارک زیر ضروری است:
- گواهی بهداشت نباتی (Phyto Sanitary Certificate) از سازمان قرنطینه نباتی
- گواهی مبدأ از اتاق بازرگانی
- فاکتور رسمی و لیست عدلبندی (Packing List)
- در صورت نیاز، تأییدیه کنسولگری عراق یا سازمان استاندارد عراق
عراق نسبت به بستهبندی و برچسبگذاری نیز حساسیت دارد. بستهها باید مقاوم، دارای تهویه مناسب و متناسب با نوع محصول باشند. درج مشخصاتی مثل نام محصول، کشور مبدأ، وزن خالص، تاریخ بستهبندی و نام صادرکننده به زبان عربی روی کارتنها امتیاز مهمی در ترخیص و فروش محسوب میشود. برای برخی محصولات خاص یا محمولههای بزرگ، ممکن است گواهی سمپاشی یا ضدعفونی نیز درخواست شود.
نکته مهم دیگر، رعایت زنجیره سرد در حملونقل است. کامیون یخچالدار یا حداقل تهویه مناسب باید تامین شود تا محصول تا رسیدن به میدان ترهبار عراق تازه باقی بماند. رعایت این استانداردها علاوه بر تسهیل ترخیص در مرز، موجب جلوگیری از برگشت بار، جریمه و کاهش خسارت ناشی از فساد محصول میشود و به اعتماد بلندمدت خریداران عراقی کمک میکند.
چالشها و موانع صادرات صیفیجات به عراق
صادرات صیفیجات به عراق در کنار همه مزیتها، با چالشها و ریسکهایی هم همراه است که اگر از قبل دیده نشوند، میتوانند سود معامله را به زیان تبدیل کنند. نخستین مانع، فسادپذیری بالای صیفیجات است. محصولاتی مانند گوجهفرنگی، خیار و بادمجان اگر درست سردسازی، بستهبندی و حمل نشوند، در مسیر مرز یا در صفهای ترخیص آسیب میبینند و بخشی از بار لهیده یا غیرقابل فروش میشود. همین موضوع باعث میشود مدیریت زمان و زنجیره سرد در صادرات صیفیجات اهمیتی حیاتی پیدا کند.
چالش مهم بعدی، نوسان قوانین و روندهای گمرکی دو کشور است. بعضی محصولات در مقاطعی مشمول محدودیت صادراتی، عوارض یا ممنوعیت میشوند و از طرف مقابل، عراق نیز ممکن است مقررات قرنطینه یا استانداردهای جدیدی اعمال کند. اگر صادرکننده بهروز نباشد، بار در مرز متوقف یا برگشت داده میشود. همچنین نوسان نرخ ارز و کرایه حملونقل محاسبه قیمت نهایی را دشوار میکند و ممکن است حاشیه سود را کاهش دهد.
رقابت شدید نیز یکی از موانع جدی است. بازار عراق علاوه بر محصول ایران، پذیرای صیفیجات ترکیه، اردن و حتی برخی کشورهای دورتر است. بنابراین کیفیت ظاهری، یکنواختی سایز، تازگی و بستهبندی حرفهای نقش تعیینکننده در انتخاب خریدار عراقی دارند. در کنار آن، مشکلات لجستیکی مانند کمبود کامیون یخچالدار، صفهای مرزی طولانی یا گرمای شدید هوا میتواند ریسک فساد محصول را افزایش دهد.
در نهایت، عدم قرارداد شفاف با خریدار و تسویهحساب مبهم نیز برای برخی صادرکنندگان دردسرساز میشود. جمعبندی ماجرا این است: صادرات صیفیجات به عراق زمانی موفق است که صادرکننده بر سه موضوع مسلط باشد؛ کیفیت پایدار، حملونقل اصولی و شناخت دقیق قوانین روز مرزی.
تأثیر فصول سال بر قیمت و تقاضای صیفیجات در عراق
قیمت و تقاضای صیفیجات در عراق بهطور مستقیم تحت تأثیر فصلها قرار میگیرد. در فصلهای گرم سال، بهخصوص اواخر بهار و تابستان، مصرف صیفیجاتی مثل خیار، گوجهفرنگی، کاهو و سبزیهای برگی افزایش پیدا میکند، چون مردم بیشتر به سمت غذاهای سبک، سالاد و تازهخوری میروند. در همین دوره به دلیل گرمای شدید، نرخ خرابی محصول نیز بالا میرود و اگر عرضه کم شود یا حملونقل دچار مشکل گردد، قیمتها به سرعت افزایش مییابد.
در پاییز و زمستان، از یک طرف مصرف برخی صیفیجات کمی کمتر میشود، اما از طرف دیگر، به دلیل کاهش تولید داخل عراق و محدودیت شرایط کشت، وابستگی به واردات بیشتر میگردد. در این فصلها معمولاً قیمتها رشد میکند، زیرا تولید محلی کاهش یافته و هزینه تأمین از گلخانهها یا کشورهای همسایه بالاتر است. برای محصولاتی مانند گوجهفرنگی و بادمجان که پایه بسیاری از غذاهای عراقی هستند، حتی در زمستان هم تقاضا کم نمیشود، فقط قیمت بهدلیل هزینه تولید و واردات بیشتر میشود.
ایام خاص سال نیز اثر مستقلی دارند. در ماه رمضان، اربعین و مناسبتهای مذهبی تقاضا بهطور جهشی افزایش مییابد، چون وعدههای غذایی جمعی و پختوپز در مقیاس بزرگ بیشتر میشود. در این دورهها حتی اگر فصل برداشت باشد، بهدلیل فشار تقاضا قیمتها افزایش پیدا میکند.
بهطور خلاصه، در عراق:
- تابستان = مصرف بالا + ریسک خرابی + نوسان قیمت
- زمستان = تولید کمتر + واردات بیشتر + قیمت بالاتر
و نتیجه این است که هر صادرکننده و تاجر موفق، برنامه صادرات صیفیجات خود را بر اساس تقویم فصول و مناسبتها تنظیم میکند، نه فقط بر اساس قیمت روز بازار.
سلیقه مصرفکنندگان عراقی در انتخاب انواع صیفیجات
سلیقه مصرفکنندگان عراقی در انتخاب صیفیجات بر پایه تازگی، ظاهر سالم و طعم شکل میگیرد. اولین نکتهای که خریدار عراقی به آن توجه میکند تازگی محصول است؛ صیفیجات باید سفت، آبدار، بدون لهیدگی و تغییر رنگ باشند. برای مثال، گوجهفرنگیهای خوشرنگ، سفت و یکنواخت بیشتر انتخاب میشوند تا گوجههای نرم و ترکخورده. در مورد خیار و فلفل نیز صاف بودن پوست، نبود لکه و اندازه متوسط مورد پسند بازار است.
مصرفکنندگان عراقی معمولاً اندازه متوسط رو به درشت را بیشتر میپسندند، زیرا برای آشپزی در حجم زیاد و وعدههای خانوادگی مناسبتر است. در عین حال، در رستورانها و هتلها تقاضا برای محصولات یکدست و سایزبندی شده بالاتر است. رنگ نیز اهمیت زیادی دارد؛ فلفل دلمهای رنگی، بادمجان براق و گوجهفرنگی قرمز یکنواخت جذابیت بیشتری برای خریدار ایجاد میکند.
بخش دیگری از سلیقه بازار عراق به کاربرد محصول در غذاهای سنتی برمیگردد. برای مثال بادمجان کشیده و با بذر کم برای سرخکردن طرفدار بیشتری دارد و خیار قلمی برای سالاد محبوبتر است. همچنین به دلیل گرمای هوا، مردم عراق محصولات آبدار و خنک مثل خیار و گوجه تازه را برای تازهخوری و سالاد بسیار ترجیح میدهند.
در نهایت میتوان گفت معیارهای اصلی سلیقه مصرفکنندگان عراقی در صیفیجات اینهاست:
تازگی، یکدست بودن اندازه، ظاهر سالم، رنگ طبیعی و طعم مطلوب. هر تولیدکننده یا صادرکنندهای که این پنج ویژگی را تأمین کند، در بازار عراق مشتری ثابت پیدا میکند.
بستهبندی مناسب صیفیجات برای بازار عراق
برای موفقیت در صادرات صیفیجات به عراق، فقط کیفیت محصول کافی نیست؛ بستهبندی درست و استاندارد نقش تعیینکنندهای در حفظ تازگی و فروش آن دارد. صیفیجات بهشدت فسادپذیرند، بنابراین بستهبندی باید هم محصول را از لهیدگی و ضربه محافظت کند و هم امکان تنفس و تبادل هوا را فراهم سازد. استفاده از کارتنهای مقاوم، سبدهای پلاستیکی مشبک و جعبههای دارای منافذ تهویه بهترین انتخاب برای مسیرهای طولانی و آبوهوای گرم عراق است.
در بازار عراق، محصولات سورتشده و درجهبندیشده سریعتر فروش میروند. یکدست بودن سایز و رنگ در هر بسته باعث جلب اعتماد عمدهفروشان و هتلها میشود. درج برچسب عربی شامل نام محصول، وزن خالص، کشور مبدأ، تاریخ بستهبندی و نام صادرکننده، حرفهایبودن کار را نشان میدهد و روند ترخیص مرزی را نیز آسانتر میکند. برای برخی محصولات حساس مانند گوجهفرنگی و فلفل، استفاده از پدهای ضدضربه و کارتنهای دو لایه از آسیب بار جلوگیری میکند.
نکته مهم دیگر، حفظ زنجیره سرد است. در صورت امکان باید از کامیون یخچالدار یا حداقل حمل در ساعات خنک روز استفاده شود تا محصول تازه بماند. بستهبندی سبک و قابل چیدمان نیز هزینه حمل را کاهش میدهد. در جمعبندی، بستهبندی مناسب برای بازار عراق یعنی ترکیبی از: استحکام، تهویه، سورتینگ، برچسبگذاری عربی و سازگاری با زنجیره سرد؛ هر محمولهای که این اصول را رعایت کند، در بازار عراق شانس فروش بسیار بالاتری خواهد داشت.
مسیرهای مرزی مهم برای صادرات صیفیجات به عراق
به دلیل فسادپذیری بالای صیفیجات، انتخاب مسیر مرزی مناسب نقشی حیاتی در سلامت محصول و موفقیت صادرات دارد. هرچه مسیر کوتاهتر، تردد روانتر و امکانات سردخانهای بهتر باشد، احتمال لهیدگی و خرابی بار کمتر میشود و کالای تازهتری به دست خریدار عراقی میرسد. ایران با عراق مرزهای زمینی متعددی دارد که هر کدام برای استانها و مقاصد مختلف عراق اهمیت ویژهای پیدا کردهاند.
مرز مهران از مهمترین و پرترددترین مسیرها برای صادرات صیفیجات به شهرهای مذهبی نجف و کربلا است. نزدیکی جغرافیایی و دسترسی مستقیم به استانهای مرکزی عراق باعث شده تجار برای بارهای تازه و روزانه این مرز را ترجیح دهند. مرز شلمچه در خوزستان نیز به دلیل نزدیکی به بصره و جنوب عراق، مسیر اصلی صادرات به مناطق جنوبی و بندری محسوب میشود.
در شمال غرب کشور، مرز پرویزخان و باشماق نقش کلیدی در صادرات به اقلیم کردستان عراق دارند. این مسیرها برای ارسال صیفیجات به شهرهایی مانند سلیمانیه و اربیل بسیار مناسباند و به دلیل وضعیت ترانزیتی مناسب، سرعت عبور بار معمولاً بالاتر است. تمرچین نیز یکی از مسیرهای فعال به سمت عراق شمالی است و برای صادرات از استانهای غربی کاربرد دارد.
نکته مهم این است که انتخاب مرز فقط به فاصله بستگی ندارد؛ ترافیک مرزی، امکانات گمرکی، صف کامیونها، وضعیت جاده و دمای هوا نیز باید در نظر گرفته شوند. صادرکنندگان حرفهای معمولاً برای صیفیجات حساس، مسیری را انتخاب میکنند که زمان توقف کمتر و دسترسی سریعتر به بازار مقصد داشته باشد. نتیجه عملی این انتخاب درست، کاهش ضایعات و افزایش رضایت خریدار عراقی است.
قیمت صیفیجات وارداتی در بازار عراق چگونه تعیین میشود؟
قیمت صیفیجات وارداتی در بازار عراق حاصل یک عامل واحد نیست؛ چند متغیر بهصورت همزمان روی آن اثر میگذارند. اولین و مهمترین عامل، عرضه و تقاضاست. در زمانهایی که تولید داخلی عراق کم میشود یا مناسبتهای مذهبی و سفرها زیاد است، تقاضا بالا میرود و طبیعی است که قیمتها افزایش پیدا میکند. برعکس، در فصل برداشت گسترده یا ورود حجم زیاد بار وارداتی، قیمتها کاهش مییابد.
عامل دوم، فصل و شرایط آبوهوایی است. گرمای شدید باعث افزایش تلفات محصول و هزینه نگهداری میشود، بنابراین قیمت صیفیجات در تابستان و زمانهای داغ سال معمولاً متغیرتر است. در زمستان نیز بهخاطر کاهش تولید داخلی، وابستگی به واردات بیشتر میشود و همین موضوع قیمت را بالاتر میبرد.
هزینههای حملونقل و logistics نقش تعیینکنندهای دارند. کرایه کامیون یخچالدار، هزینه سوخت، بیمه بار، عوارض مرزی و توقفهای طولانیمدت در صف گمرک مستقیماً به قیمت تمامشده اضافه میشوند. نرخ ارز نیز یکی از متغیرهای اصلی است؛ چون بیشتر معاملات وارداتی بر مبنای دلار انجام میشود، تغییرات نرخ ارز قیمت مصرفکننده را دستخوش نوسان میکند.
کیفیت محصول هم عامل مهمی است. صیفیجات درجهیک، سورتشده و بستهبندی استاندارد گرانتر هستند و بیشتر توسط هتلها و رستورانها خریداری میشوند، درحالیکه بار مخلوط یا درجهدو با قیمت پایینتر روانه بازار میشود. مقصد توزیع نیز اهمیت دارد؛ معمولاً قیمت در شهرهای بزرگ مثل بغداد، اربیل و بصره بالاتر از شهرهای کوچکتر است، زیرا هزینه توزیع، اجاره سردخانه و حمل داخل شهری در آنها بیشتر است.
بهطور خلاصه، قیمت صیفیجات وارداتی در عراق نتیجه مجموع این عوامل است: فصل، میزان عرضه و تقاضا، هزینه حمل و گمرک، نرخ ارز، کیفیت محصول و شهر مقصد. هر تاجری که این متغیرها را بشناسد و مدیریت کند، میتواند هم قیمت رقابتی ارائه دهد و هم سود معامله را حفظ کند.
جمعبندی و معرفی راه ارتباط با خریداران صیفیجات در عراق
بازار صیفیجات در عراق بازاری پرمصرف و دائماً در حال گردش است؛ از خانوارها گرفته تا رستورانها، هتلها، موکبها، آشپزخانههای صنعتی و عمدهفروشان ترهبار، همگی مشتری ثابت انواع صیفیجات تازه هستند. نزدیکی جغرافیایی ایران و عراق، شباهت ذائقه غذایی و نیاز مداوم عراق به واردات، این بازار را به فرصتی جدی برای کشاورزان و صادرکنندگان ایرانی تبدیل کرده است. در عین حال، رعایت استانداردهای بهداشتی، بستهبندی اصولی، حفظ زنجیره سرد و انتخاب مسیر مرزی مناسب شرط موفقیت در این تجارت است.
برای ارتباط با خریداران واقعی صیفیجات در عراق، بهترین مسیرها شامل عمدهفروشان میادین ترهبار، تجار عراقی فعال در مرزها، رستورانها و هتلهای بزرگ، شرکتهای پخش مواد غذایی و کانالهای واتساپی و تلگرامی عربیزبان است. ارائه لیست قیمت روز، تصاویر واقعی محصول، مشخصات بستهبندی و امکان تأمین مستمر، اعتماد خریدار عراقی را افزایش میدهد. حضور در نمایشگاههای غذایی عراق و ایجاد شبکه ارتباطی مستقیم با تجار شهرهای بغداد، نجف، کربلا، بصره، اربیل و سلیمانیه نیز بسیار اثرگذار است.
در نهایت، کسی در این بازار موفقتر است که فقط «محصول» نفروشد، بلکه تازگی، تعهد در تحویل و ارتباط شفاف ارائه دهد. این سه عامل، صادرکننده را از معاملههای مقطعی به قراردادهای پایدار با خریداران صیفیجات در عراق میرساند.